O Rahmân’dır ve Rahîm’dir. (Fatiha, 3)

“Rahmân” ve “Rahîm”, “rahmet” kökünden türetilmiş; çokluk, fazlalık (mübalağa) anlamı içeren iki isimdir. Her iki kelimenin kökü olan “rahmet” ise ezelî bir sıfat olup, Cenab-ı Hakk’ın nimet bahşetme iradesidir. Fahreddin Razî rh.a. hazretlerinin beyanına göre “rahmet”, afetten kurtarma ve hayrı ihtiyaç sahibine ulaştırmak suretiyle ihsan ve nimet vermektir. Kullarını bütün afetlerden koruyup her çeşit hayra ulaştıran ise sadece Allah Tealâ’dır.

Râgıb el-İsfahanî rh.a. “Müfredât” isimli meşhur eserinde “rahmet” kelimesini şöyle izah eder:

“Bu kelime iki anlamı içerir: İhsan ve incelik (duyarlılık)… Allah Tealâ’nın sıfatı olarak kullanılırsa ihsan, insanlar için kullanıldığında ise incelik ve şefkattir. Yüce Allah insanların fıtratına inceliği yerleştirmiş, ihsanı ise kendisine ait kılmıştır.”

Sıtkı Çoban’ın hazırladığı yazının devamı Semerkand Dergisi Ocak 2017 sayısında.