Derviş Bohçası

“Muhasebe” kelimesi hesaplaşmak, hesaba çekmek, olumlu ve olumsuz bütün ihtimalleri ölçüp tartmak gibi anlamlara gelir. Tasavvufta ise Abdürrezzak Kâşânî k.s.’nin tanımıyla: “Kulun her ne yapıyorsa Allah’ı hesap ederek yapması” manasına gelmektedir. İmam Muhasibî k.s. de muhasebeyi “Allah’ın sevdiği ve hoşlanmadığı şeyleri ayrıma tâbi tutarak düşünüp, nefsiyle hesaplaşmak” olarak tarif eder.

Hak yolcusu sürekli kendini hesaba çekmeli ve kalbini kontrol altında bulundurmalıdır. Akşam olduğunda gün boyu yaptıklarını ve konuştuklarını düşünmeli; yanlış ve hatalarını gözden geçirip kendi içinde muhasebe yapmalıdır. Süreklilik kazanan böyle bir iç muhasebe, kişinin hatalarından vazgeçmesine ve nasuh tövbe yapmasına sebep olur.

Cihat Ceylan’ın hazırladığı yazının devamı Semerkand Dergisi Ocak 2018 sayısında.