Kitaplık

Manevî İkramlar / Mebde ve Meâd

İmam Rabbanî k.s., Çev. Mehmet Ali Özkan, Semerkand Yayınları

Bazı alimlerimizin pek çok eseri olmasına rağmen, bunlar arasından biri diğerlerine nispetle büyük şöhret kazanıyor. Hatta müellifin ismi bu eserle özdeşleşiyor. İmam Buharî rh.a. deyince Sahih-i Buharî’nin akla gelmesi gibi. Oysa büyük imamın başka önemli eserleri de var. Aynı şeklide İmam Gazalî k.s. deyince akla ilk İhyâu Ulûmi’d-Dîn geliyor. İmam Rabbanî k.s. hazretlerinin de başka çok önemli eserleri olmasına rağmen biz daha çok Mektubât’ını biliyor ve okuyoruz.

Mektubât’ın aslı iki ciltten oluşmakta ve her bir ciltte üç yüz civarı mektup var. Bunlar arasında bazı mektuplar var ki, ayrı bir eser hüviyetinde. Nitekim tasavvuf tarihinde bizim müstakil bir eser olarak bildiğimiz bazı risaleler aslında birer mektuptur. İmam Rabbanî k.s. hazretlerinin mektuplarının bir çoğu da ayrı bir eser hüviyetindedir. Bu bakımdan Mektubât’ın bu kadar ün kazanmasını, asırlar boyunca referans kabul edilmesini tabii karşılamak gerekir.

Diğer taraftan Mektubat’ı okuyanlar bilirler ki İmam Rabbani hazretleri bazı mektuplarında mevzuyu kısaca anlatır. Sonra da ya bir başka mektuba ya da risalelerinden birine atıf yaparak “biz bu konuyu şu mektubumuzda yahut risalemizde anlattık, oraya müracaat ediniz” der. Fakat bahsi geçen eserler pek bilinmez, bilinse de elimizde yoktur. Bu noktada klasik tasavvuf kitaplarını yayınlayan bazı yayınevlerinin hizmetlerini takdirle anmak gerekir. Semerkand Yayınları da, özellikle Hâcegân, Nakşibendiyye, Nakşibendî-Müceddidî ve Nakşibendî-Halidî eserlerinin birer birer tercümelerini yayınlıyor. Bu emeğin neticesi olarak nice eseri okuruyla buluşturdu.

İşte bu eserlerden biri de, Mehmet Ali Özkan’ın Farsça aslından tercüme ettiği Mebde ve Meâd risalesi. Eser, İmam Rabbanî hazretlerinin Mektubât’ına önemli şerhler düşmesi bakımında çok kıymetli.

Mebde ve Meâd, altmış bir ‘minha’dan oluşuyor. Minha küçük hediyeler demektir. Kalbe doğan ilhamların yahut bazı sorulara verilmiş cevapların derlenmiş halidir.

İmam Rabbanî k.s. hazretlerinin talebesi Muhammed Sıddık Bedahşî k.s. tarafından derlenen eser, tasavvuf yolunun inceliklerini anlatıyor, anlaşılması güç konuları örneklerle akla uygun hale getirerek okuyucuya sunuyor. Sade bir üsluba sahip eser, ayet-i kerimeler ve hadis-i şerifleri ilgili konulara delil olarak zikrediyor. Ayrıca satırların arasına sûfi şairlerden serpiştirilmiş Farsça ve Arapça mısralar bu güzide kitaba ayrı bir lezzet katıyor.

Hülasa İmam Rabbanî hazretleri, Nakşibendiliğin ve Mektubât’ının ruhunu bu az ama öz minhalarla bizlere açıklıyor. Hem itikadî, hem de tasavvufî meseleler güzel bir şekilde izah edilip tavrımız, istikametimiz işaret ediliyor. Bu yönüyle eser, Mektubât’ın kısa bir lügatçesi hüviyetini de taşıyor. Öyle ki mektupları okurken dönüp dönüp Mebde ve Meâd’a başvurulması, okunması faydalı olacaktır. Tasavvuf kitaplarını seven okuyucularımıza, “İkinci Bin Yılın Müceddidi”nin tecdidinin hâlâ devam ettiğini hatırlatacak Mebde ve Meâd risalesini tavsiye ediyoruz.

Taha Serisi 1-4

Yazan: Sümeyra T. Demir, Çizen: Ahmet Demir, Semerkand Çocuk Yayınları

Semerkand Dergisi’nin çocuk ekiyle beraber çıktığı yıllarda, herkesin sevdiği bir çizgi hikâyeydi Taha. Onun her sayıda tanıdığı, gördüğü, fark ettiği incelikleri biz de onun gözünden tanır, görür, fark ederdik. Taha, kalbi iyilik ve sevgi dolu bir çocuktu. Onu dinlemek, hayalleri ile yolculuğa çıkmak, biraz çocukları anlamak, çocukluğumuzu hatırlamak demekti.

İşte, yıllarca Ahmet Demir’in yazıp Sümeyra T. Demir’in çizdiği Taha çizgi hikâyesi bir seri halinde dört kitap olarak yayınlandı. Semerkand Çocuk Yayınları’ndan yeni çıkan seri sırasıyla Taha ve Renkli Dünyası, Taha ve Renkli Maceraları, Taha ve Neşeli Hayalleri, Taha ve İyilik Düşleri adlarını taşıyor. Her kitapta on çizgi hikâye var. Adlarından da anlaşılacağı gibi, Taha’nın hikâyeleri güzelce tasnif edilmiş. Hem kendimize hem çocuğumuza. Öyle bir kitap Taha.

Zirek’in Maceraları

Neslihan Beyhan, Semerkand Çocuk Yayınları

Kelile ve Dimne, şark edebiyatının önemli klasiklerinden biridir. Aslı Hintçe olmakla birlikte çok erken dönemde müslümanların dillerine tercüme edilmiş ve hep okunmuş. Çünkü kahramanları hayvanlar olan Kelile ve Dimne hikâyelerinden çıkarılacak ders çoktur. Neslihan Beyhan da, küçük yaşta kardeşlerimizle yıllardır Kelile ve Dimne hikâyeleri paylaşıyor. Semerkand Çocuk Yayınları’ndan çıkan Zirek’in Maceraları da böyle bir kitap.

Zirek’in hikâyesi şöyle: Zenginlik günlerinde yanından arkadaşı eksik olmayan Zirek, altınlarını kaptırınca korkak bir fare olur. Eskisi kadar yiyecek de bulamaz ve dostlarına ikram edemez. Böylece arkadaşları onu bir bir terk eder. Bu vefasızlığa dayanamayan Zirek, başka bir diyara göçer. Orada çok iyi dostlar edinir. Ama macera burada bitmez. Devamı ise kitapta…

Hayat Basamakları / Rütbetü’l-Hayat

Hâce Yusuf Hamedânî k.s., Çev. Mehmet Ali Özkan, Semerkand Yayınları

Tercüme etmekle bitirilemeyecek kadar zengin bir tasavvuf literatürümüz var. Her bir kitap bir hazine. Fakat kimi eserler çok kısa olduğundan neredeyse kimse dönüp bakmamış, tercüme etmemiş. Edilmişse de arada kaybolup gitmiş. Hâcegân yolunun pirlerinden Hâce Yusuf Hamedânî k.s. hazretlerinin Rütbetü’l-Hayat adlı eseri de böyle bir risale. Az bilinen, bir kez tercüme edilmiş bir eser. Hâcegân yolunun ilk dönem eserlerinden. Eseri diğer tasavvufî risalelerden ayıran özelliği, Hemedanî hazretlerinin maksadını anlatmak için tercih ettiği usul. Risalede dünyaya gönderiliş maksadımızı, dünyada bizi bekleyen tehlikeleri ve bu tehlikelerden nasıl sakınacağımızı anlatıyor. Bu yüzden eserine Rütbetü’l-Hayat ismini koymuş. Canlılık nedir, insan nasıl canlı kalır, kalp niçin körelir gibi soruların cevabını veriyor eserinde. Muhtemelen başladığınız gibi bitireceksiniz.

Temizlik Usulleri

İmam Gazalî k.s., Çev. Dilaver Selvi, Semerkand Yayınları

Daha önce bu köşede bahsetmiştik. Semerkand Yayınları, İmam Gazalî hazretlerinin İhyâu Ulûmi’d-Dîn adlı büyük eserini hem bir arada, hem de müstakil kitaplar halinde bölüm bölüm okura sunuyor. Bölüm derken, İhyâ kırk bâbdan oluşuyor. Her bir bâb, ayrı bir bahis. Daha önce Akaid’in Esasları ve İlim Kapısı adıyla ilk iki bölüm okura sunulmuştu. Şimdi de üçüncü bâb, yani taharet bölümü, Temizlik Usulleri adıyla yayınlandı. Seri gerçekten büyük bir ihtiyacı karşılayacak inşallah. Kitapta İmam Gazalî k.s., ibadetlerin kabulü için ön şart olan abdest, gusül ve teyemmüm gibi hükmî temizlik türleri ile beden, elbise ve mekân temizliklerini anlatıyor. Ayrıca temizliğin manası, edepleri, usulleri, hüküm ve hikmetleri de yer alıyor. 10 asrın eskitemediği ve asla eskimeyecek olan İhyâ ile adeta “hijyen”e kurban edilen şer’î temizliği ihya etmek, unuttuklarımızı hatırlamak için…